Ελλάδα: Πρόσφυγες και ανεξαρτησία της δικαιοσύνης

Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατηγορούν την Ελλάδα για παραβίαση της ευρωπαϊκής και ελληνικής νομοθεσίας για τη στάση της απέναντι στους πρόσφυγες στο Αιγαίο. Οι δικηγόροι έχουν επίσης αμφιβολίες για την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης: μια βάρκα ανατράπηκε και βυθίστηκε στις ακτές της πόλης της Πύλου, στην ελληνική χερσόνησο της Πελοποννήσου, στις 14 Ιουνίου. Ως αποτέλεσμα της καταστροφής, εκατοντάδες πρόσφυγες έχασαν τη ζωή τους. Συγγενείς των θυμάτων, εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών και άνθρωποι που έγιναν μάρτυρες του περιστατικού είναι ακόμη και σήμερα συγκλονισμένοι από αυτή την τραγωδία.

Μετά την καταστροφή, η ελληνική δικαιοσύνη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα τεράστιο έργο. Το δικαστικό σώμα πρέπει να καθορίσει ποιος ευθύνεται για την καταστροφή. Έρευνα που έγινε από τον ελληνικό Τύπο και τα διεθνή ΜΜΕ, που μίλησαν με τους επιζώντες που επέβαιναν στο πλοίο και εξέτασαν διάφορα στοιχεία, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ελληνική ακτοφυλακή ευθύνεται για τη βύθιση του υπερφορτωμένου σκάφους. Σύμφωνα με την έρευνα, το λιμενικό επιχείρησε να περάσει λαθραία το σκάφος στα ιταλικά ύδατα, με αποτέλεσμα να ανατραπεί το σκάφος.

Αν και ένα ναυτικό δικαστήριο έχει ξεκινήσει έρευνα υπό το φως αυτών των πληροφοριών, το δικαστικό σώμα αντιμετωπίζει το πρόβλημα της έλλειψης αποδεικτικών στοιχείων. Μάλιστα, το σκάφος του Λιμενικού Σώματος που πιστεύεται ότι εμπλέκεται στο περιστατικό έχει κάμερα και οι αξιωματικοί που βρίσκονται στο πλοίο καλούνται να καταγράψουν αυτές τις εργασίες. Ωστόσο, σε δηλώσεις που έγιναν στο δικαστήριο αναφέρθηκε ότι όλες οι κάμερες ήταν απενεργοποιημένες το βράδυ της καταστροφής.

Έμπορος ανθρώπων ή θύμα καταστροφής;

Υπάρχουν και άλλα ονόματα που κατηγορούνται για την καταστροφή στα ανοιχτά της Πελοποννήσου. Λίγες μέρες μετά την καταστροφή, εννέα Αιγύπτιοι εμφανίστηκαν στο δικαστήριο στην Καλαμάτα, στη νότια Ελλάδα. Έρευνα άνοιξε η εισαγγελία κατά των ατόμων που επέζησαν του δυστυχήματος και τέθηκαν υπό κράτηση μετά το ατύχημα, για εμπορία ανθρώπων.

Ο Έλληνας δικηγόρος Βασίλης Παπαδόπουλος είναι μέλος της πρωτοβουλίας δικηγόρων που ασχολείται με την εν λόγω υπόθεση. Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύονται στην επίσημη ιστοσελίδα, η ομάδα στοχεύει «να ρίξει φως σε όλη την αλήθεια για τις συνθήκες που οδήγησαν στη βύθιση, προκειμένου να αποδοθεί δικαιοσύνη».

Σε δήλωσή του στη DW, ο Παπαδόπουλος τόνισε ότι στην Ελλάδα πολύ σπάνια ανοίγονται έρευνες για βία κατά μεταναστών. «Στις πολύ σπάνιες περιπτώσεις που το δικαστικό σώμα άνοιξε έρευνα, η διαδικασία προχώρησε πολύ αργά ή διεκόπη μετά από λίγο και οι κατηγορίες δεν επιβεβαιώθηκαν», εξηγεί ο Παπαδόπουλος.

Οι ελληνικές αρχές ενεργούν παράνομα

Τα τελευταία χρόνια, πολυάριθμες μελέτες που πραγματοποιήθηκαν από επιστήμονες, υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διάφορους διεθνείς οργανισμούς μέσων ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένης της DW, αποκάλυψαν μια ορισμένη δομική παρανομία εκ μέρους των ελληνικών αρχών έναντι των μεταναστών. Μεταξύ αυτών των παρανομιών είναι η απέλαση ορισμένων αιτούντων άσυλο που δεν επιτρέπεται να εισέλθουν στα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) χωρίς καμία νομική βάση.

Κάποια δημοσιεύματα αποκαλύπτουν ότι κάποιοι ήδη στην Ελλάδα στάλθηκαν στην Τουρκία μέσω του ποταμού Έβρου. Πληροφορίες αναφέρουν ότι τα σκάφη προσφύγων που έρχονται από την Τουρκία στα ελληνικά νησιά αναχαιτίζονται συχνά από την ελληνική ακτοφυλακή και τα σκάφη αυτά σπρώχνονται στα τουρκικά ύδατα. Η ελληνική κυβέρνηση, η οποία απορρίπτει αυτές τις κατηγορίες, ισχυρίζεται ότι οι ελληνικές δυνάμεις προστατεύουν τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ στο πλαίσιο της ισχύουσας νομοθεσίας.

Οι έρευνες στοχεύουν πάντα τη μία πλευρά

Ταυτόχρονα, γνωρίζουμε ότι η ελληνική εισαγγελία υιοθετεί σκληρή στάση απέναντι σε άτομα που είναι ύποπτα για διακινητές ανθρώπων. Πολλοί άνθρωποι που βοηθούν πρόσφυγες αναγκάζονται να απαντήσουν στα ελληνικά δικαστήρια. Ανάμεσά τους ήταν οι Ευρωπαίοι πολίτες Νάσος Καρακίτσος και Σον Μπίντερ. Ο Καρακίτσος και ο Μπίντερ, καθώς και η Συριανή Σάρα Μαρντίνι, συνελήφθησαν στο νησί της Λέσβου το 2018. Σε βάρος τους υποβλήθηκε μήνυση για διάσωση προσφύγων από ναυαγισμένα και ακατάλληλα πλωτά σκάφη. Η εν λόγω υπόθεση βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη καθώς η ελληνική δικαιοσύνη κινείται αργά στο θέμα αυτό.

Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων λένε ότι η εν λόγω υπόθεση είναι πολιτική υπόθεση. Ο δικηγόρος της Σάμου Δημήτρης Χούλης, ο οποίος εκπροσωπεί πολλούς αιτούντες άσυλο που κατηγορούνται για εμπορία ανθρώπων, λέει ότι τα εν λόγω άτομα απλώς οδηγούσαν το σκάφος. Στην Ελλάδα, όπου η εμπορία ανθρώπων είναι έγκλημα με βαρύτερη ποινή από τον βιασμό, κάθε άτομο που «απάγεται» αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης 25 ετών.

Είναι οι αθώοι στη φυλακή;

Χαρακτηρίζοντας τέτοιες κατηγορίες «παράλογες», ο Χούλης πιστεύει ότι οι εσωτερικές έρευνες κατά των ελληνικών κρατικών θεσμών δεν είναι ανεξάρτητες. «Αυτές οι έρευνες διεξάγονται από τα ίδια τα ιδρύματα εναντίον των οποίων διατυπώνονται οι κατηγορίες», εξηγεί ο Χούλης, προσθέτοντας ότι κανένας κρατικός θεσμός στην Ελλάδα δεν είναι πραγματικά ανεξάρτητος, όπως συμβαίνει με το FBI στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Στη συνέντευξή του στη DW, ο δικηγόρος είπε ότι οι αιτούντες άσυλο οδηγήθηκαν στο δικαστήριο με υπερβολικές κατηγορίες και είπε: «Περισσότεροι από χίλιοι άνθρωποι βρίσκονται στη φυλακή, παρόλο που γνωρίζουμε ότι δεν υπάρχουν λαθρέμποροι. Σήμερα βλέπουμε το ίδιο πράγμα. στο ναυτικό δυστύχημα στην Πύλο. Σε εννέα πρόσφυγες έχουν απαγγελθεί κατηγορίες για εμπορία ανθρώπων, αλλά οι κατηγορίες είναι καθαρά πολιτικές. «Το ξέρουμε», είπε.

Τονίζοντας ότι τα προβλήματα στην ελληνική δικαιοσύνη δεν είναι απλώς μια μεμονωμένη περίπτωση, ο Χούλης επισημαίνει ότι τα προβλήματα είναι ουσιαστικά δομικά: «Τα μέλη του Αρείου Πάγου διορίζονται από πολιτικούς. Οι δικαστές δεν είναι ανεξάρτητοι».

Σιωπηλή υποστήριξη από τις Βρυξέλλες

Στην πραγματικότητα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή γνωρίζει καλά τα προβλήματα που υπάρχουν στο ελληνικό δικαστικό σύστημα. Στο πλαίσιο αυτό, η Κομισιόν καλεί την Αθήνα να μην αφήσει μόνη της τον διορισμό ανώτερων δικαστών στην πολιτική εξουσία, αλλά να συμπεριλάβει νομικούς στη διαδικασία. Οι Βρυξέλλες επικρίνουν επίσης την υπερβολική διάρκεια των δοκιμών. Αναφορικά με τεκμηριωμένες παραβιάσεις του νόμου που διαπράττουν υπάλληλοι δημοσίων ιδρυμάτων, η αρμόδια επιτροπή της ΕΕ τονίζει τη νομική κυριαρχία της Ελλάδας.

Η ΕΕ έχει μέχρι στιγμής απέχει από τη λήψη πιθανών νομικών μέτρων, όπως η έκδοση δημόσιας προειδοποίησης ή η λήψη νομικών μέτρων για παραβίαση της σύμβασης. Απαντώντας στην ερώτηση της DW για το θέμα, ανέφερε: «Τα κράτη μέλη πρέπει πάντα να ενεργούν σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, το δίκαιο της ΕΕ και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα». Η απάντηση ανέφερε ότι βρισκόταν σε επικοινωνία με τις ελληνικές αρχές και διευκρίνισε: «Η Επιτροπή παρακολουθεί συνεχώς εάν εφαρμόζεται η νομοθεσία της ΕΕ και έχει εντοπίσει την ύπαρξη ορισμένων ζητημάτων συμμόρφωσης σε αυτή την περίπτωση».

Η ελληνική κυβέρνηση δεν απάντησε σε γραπτές ερωτήσεις της DW.

Πώς μπορώ να αποκτήσω πρόσβαση στο DW Turkish με VPN;

Angeliki

"Communicator. Hipster-friendly creator. Gamer. Travel expert. Coffee maven."

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *